
Kısaca
Keçiören’de iş ekipmanlarının periyodik kontrol zamanı, ekipman türüne, ilgili mevzuata ve standartlara göre belirlenir. Kaldırma araçları, basınçlı kaplar ve tesisatlar için sıkça yıllık planlama yapılsa da tek bir süre tüm ekipmanlara uygulanmaz. Kontroller yetkili kişilerce yapılmalı, raporlar düzenli biçimde saklanmalıdır.
Keçiören OSGB periyodik kontrol süreleri, ekipmanın türüne ve o ekipman için geçerli mevzuat ile standartlara göre belirlenir. Bu nedenle bütün iş ekipmanları için geçerli tek bir kontrol aralığı yoktur. Kaldırma araçları, basınçlı kaplar ve tesisatlar için yıllık planlama sık görülse de kesin süre ekipman özelinde doğrulanmalıdır.
Periyodik kontroller ne zaman yapılır?
Periyodik kontrol, ekipmanın güvenli çalışmasının sürdüğünü değerlendirmek üzere belirlenen aralıklarla yapılır. Aralık ve kontrol kriterleri öncelikle ilgili mevzuat ve standartlarda aranır; bunlar belirleyici değilse üretici bilgileri ile ekipmanın kullanım ve çalışma koşulları dikkate alınır. İşveren, kontrol tarihlerini ekipman bazında izlemeli ve süresi gelen kontrolleri planlamalıdır.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işveren, işyerindeki sağlık ve güvenlik risklerini önlemek ve gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür. İş ekipmanlarının kullanımında güvenlik şartları ise ilgili yönetmelikle düzenlenir. Kontrolün zamanı, yöntemi ve kontrolü gerçekleştirecek kişinin yeterliliği ekipman türüne göre değerlendirilmelidir.
Kontrolün yalnızca takvimdeki tarihi dikkate alınarak planlanması yeterli olmayabilir. Ekipmanda yer değişikliği, onarım, önemli bir arıza, kaza veya güvenli çalışmayı etkileyebilecek başka bir değişiklik yaşandığında, yeniden değerlendirme gerekip gerekmediği yetkili uzmanla ele alınmalıdır. Üreticinin kullanım ve bakım talimatları da bu değerlendirmeye dahil edilmelidir.
Hangi ekipmanlar periyodik kontrole tabidir?
İşyerinde kullanılan ve mevzuat kapsamında kontrol gerektiren ekipmanlar, türlerine ve kullanım amaçlarına göre belirlenir. Üretim tesislerinde kaldırma araçları ve basınçlı kaplar öne çıkarken ofis, atölye ve şantiyelerde farklı ekipman ve tesisatlar da kapsama girebilir. İşverenin ekipman envanterini güncel tutması, kontrol planının doğru kurulmasına yardımcı olur.
İşyerlerinde değerlendirilmesi gerekebilecek ekipmanlara örnekler şunlardır:
- Kaldırma ve iletme ekipmanları: Vinçler, caraskallar, forkliftler, platformlar ve benzeri yük kaldırma araçları.
- Basınçlı kap ve tesisatlar: Kompresör hava tankları, kazanlar, otoklavlar ve benzer basınçlı ekipmanlar.
- Elektrik tesisatları: Kullanım koşullarına ve ilgili düzenlemelere göre elektrik tesisatı, topraklama ve paratoner sistemleri.
- Diğer iş ekipmanları: İşyerinde bulunan ve mevzuat veya ilgili standartlar kapsamında kontrol edilmesi gereken makine ve tesisatlar.
Bu örnekler, her işletmede aynı ekipmanların bulunacağı veya listedeki her ekipman için aynı kontrol şartının uygulanacağı anlamına gelmez. İşletmenin faaliyet alanı, ekipmanın teknik özellikleri ve kullanım şekli birlikte değerlendirilmelidir. Ankara’daki işletmeler için periyodik kontrol hizmeti hakkında bilgi alarak ekipman envanterinin ve planlama ihtiyacının uzmanlarla gözden geçirilmesi mümkündür.
Keçiören OSGB periyodik kontrol süreleri nasıl belirlenir?
Keçiören OSGB periyodik kontrol süreleri belirlenirken önce ekipmanın türüne ilişkin yönetmelik hükümleri ve ilgili standartlar incelenir. Bu kaynaklarda özel bir aralık veya kriter tanımlanmışsa kontrol planı buna göre hazırlanır. Düzenlemeler ve üretici bilgileri ekipman özelinde değerlendirilmeden, tüm makinelere tek bir süre uygulamak doğru değildir.
Yıllık kontrol, bazı yaygın ekipmanlar için karşılaşılan bir planlama yaklaşımıdır; ancak bütün ekipmanlar için değişmez kural gibi kabul edilmemelidir. Aşağıdaki tablo genel bir yönlendirme sunar. İşletme, yürürlükteki mevzuat ve ekipmana uygulanabilir standartlar üzerinden kesin kontrol tarihini doğrulamalıdır.
| Ekipman veya sistem grubu | Planlamada dikkate alınacaklar |
|---|---|
| Kaldırma ve iletme ekipmanları | Ekipman türüne özgü mevzuat ve standartlar, kullanım koşulları ve üretici talimatları incelenir; birçok işletmede yıllık kontrol planlaması görülür. |
| Basınçlı kaplar ve tesisatlar | Ekipmanın kategorisi, çalışma koşulları ve ilgili standartlar belirleyicidir. Kazan ve hava tankı gibi ekipmanların aralığı ayrıca doğrulanır. |
| Elektrik tesisatı ve topraklama | İşyerinin tesisat özellikleri, geçerli düzenlemeler ve ilgili standartlar dikkate alınır; kontrol kapsamı işyerine göre netleştirilir. |
| Diğer makine ve tesisatlar | Kontrol gerekliliği ve süresi, ekipman için geçerli hükümler, standartlar ve üretici bilgilerine göre belirlenir. |
Risk değerlendirmesi; çalışma ortamı, kullanım sıklığı ve olası tehlikelerin anlaşılmasına katkı sağlar. Ancak risk değerlendirmesi tek başına mevzuatta veya standartta belirtilen kontrol süresini değiştirmez. İşveren, süreleri belirlerken yetkili kontrol personelinden destek almalı, belirsiz veya farklı yorumlanabilecek durumlarda güncel resmî düzenlemeleri esas almalıdır.
Kontrol raporları ve kayıtlar nasıl tutulmalıdır?
Her kontrolün ardından ekipmanla ilişkilendirilebilen, okunaklı ve izlenebilir bir rapor oluşturulmalıdır. Raporda kontrol tarihi, ekipmanın tanımlayıcı bilgileri, uygulanan inceleme ve testler, bulgular ve sonuç yer almalıdır. İşveren, raporları düzenli biçimde saklamalı; eksiklik tespit edilmişse gerekli düzeltici işlemleri ve takip kontrolünü kayıtlarla izlemelidir.
Uygulanabilir mevzuatın gerektirdiği rapor formatı ve kayıt süreçleri ayrıca dikkate alınmalıdır. Kontrolü gerçekleştiren kişinin ilgili ekipman için yeterliliği ve yetkilendirme şartları doğrulanmalı; raporun ilgili kişilerce usulüne uygun düzenlendiği kontrol edilmelidir. Raporlarda kullanılan ekipman tanımının işletmedeki envanterle eşleşmesi, sonraki kontrollerin takibini kolaylaştırır.
İşletmeler kayıt düzenini pratik biçimde şu adımlarla kurabilir:
- Her ekipmana benzersiz veya kolay ayırt edilir bir envanter tanımı verin.
- Son kontrol tarihini, raporu ve bir sonraki kontrol planını aynı kayıt düzeninde ilişkilendirin.
- Kontrolde uygunsuzluk bulunmuşsa alınan önlemleri, sorumluları ve tamamlanma durumunu kaydedin.
- Raporları yetkili kişilerce erişilebilir, denetim ve işyeri takibi için düzenli bir dosyalama sistemiyle saklayın.
Periyodik kontrol, bakımın yerine geçmez. Bakım ve onarım kayıtları da kontrol raporlarından ayrı olarak izlenmeli; ekipmanın güvenli kullanımına dair üretici talimatları uygulanmalıdır. İşletmenizin İSG hizmetleri ve uzman desteği için Ankara iş güvenliği uzmanı hizmeti sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Kontrol aralığı, kapsam ve kayıt işlemleri ekipman özelinde değişebilir. Aşağıdaki yanıtlar genel bilgilendirme amaçlıdır; işletmenizde geçerli kesin süre ve yöntem için ekipman bilgilerini, ilgili standartları ve yürürlükteki mevzuatı birlikte değerlendirin. Tereddüt halinde yetkili kontrol personelinden görüş alın.
Periyodik kontroller her ekipman için yılda bir mi yapılır?
Hayır. Kontrol aralığı ekipmanın türüne, ilgili mevzuata ve standarda göre değişir. Yıllık planlama birçok ekipmanda yaygındır; kesin süre ekipman özelinde doğrulanmalıdır.
İş ekipmanı kullanılmıyorsa kontrolü ertelenebilir mi?
Kullanılmıyor olması kontrol gerekliliğini kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Ekipmanın durumu ve tekrar kullanıma alınması yetkili uzmanla değerlendirilmelidir.
Periyodik kontrolü kim yapabilir?
Kontrol, ilgili mevzuatta belirtilen yeterlilik ve yetkilendirme şartlarını sağlayan kişilerce yapılmalıdır. Gerekli yetkinlik ekipman türüne göre değişebilir.
Kontrol raporları işyerinde saklanmalı mı?
Evet. Raporlar ekipmanla ilişkilendirilmeli, düzenli şekilde saklanmalı ve gerektiğinde yetkili kişilerce erişilebilir olmalıdır. Uygulanabilir kayıt şartları ayrıca kontrol edilmelidir.
Periyodik kontrol ile bakım aynı işlem midir?
Hayır. Periyodik kontrol, ekipmanın güvenliğini belirli kriterlerle değerlendirmeye; bakım ise ekipmanın çalışır durumda tutulmasına yöneliktir. İkisi ayrı ayrı planlanmalıdır.
Dikkat Ankara OSGB, Keçiören’deki adresinden Ankara genelindeki işletmelere İSG hizmetleri sunmaktadır. İşyerinizin ekipman türlerine ve ihtiyaçlarına uygun periyodik kontrol planı hakkında bilgi almak için +90 312 340 20 70 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.
Bu yazıyla ilgili hizmetlerimiz
Yazar
Dikkat Ankara OSGB Uzman Ekibi
Dikkat Ankara OSGB bünyesindeki iş güvenliği uzmanları ve işyeri hekimleri tarafından hazırlanır; içerikler 6331 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre düzenli olarak gözden geçirilir.
